Klaagschrift inhouding rijbewijs (art. 164 WVW)

De omschrijving

Artikel 164, achtste lid van de Wegenverkeerswet 1994 luidt als volgt:

“8. In geval van toepassing van het eerste of vierde lid kan elke belanghebbende bij klaagschrift daartegen opkomen. Zolang in de zaak nog geen vervolging is ingesteld, wordt het klaagschrift ingediend ter griffie van de rechtbank in het arrondissement waar het in het eerste lid bedoelde feit werd begaan, en anders ter griffie van het gerecht in feitelijke aanleg waarvoor de vervolging plaatsvindt of, in geval van verzet tegen een uitgevaardigde strafbeschikking, zou worden voortgezet, dan wel het laatst plaatsvond.

Artikel 552a, vierde en zesde lid, van het Wetboek van Strafvordering is verder van overeenkomstige toepassing. De raadkamer van het gerecht geeft zo spoedig mogelijk, na de belanghebbende, desverlangd bijgestaan door diens raadsman, te hebben gehoord, althans opgeroepen, zijn met redenen omklede beslissing, welke onverwijld aan de belanghebbende wordt betekend. Tegen de beslissing kan door het openbaar ministerie binnen veertien dagen daarna en door de belanghebbende binnen veertien dagen na de betekening beroep in cassatie worden ingesteld. De Hoge Raad beslist zo spoedig mogelijk.”

Kort en zakelijk weergegeven gaat het dus om het indienen van een klaagschrift tegen de invordering (en inhouding) van het rijbewijs. De meest recente versie van het artikel is op 15 maart 2018 in werking getreden.

Een toelichting

In artikel 164, achtste lid van de WVW is bepaald dat tegen de beslissing tot invordering (en inhouding) van een rijbewijs bij de rechtbank een klaagschrift kan worden ingediend. In welke gevallen een rijbewijs wordt ingevorderd (en ingehouden), wordt hierna besproken.

Snelheidsovertreding 50 km/u of meer

In geval van een snelheidsoverschrijding van 50 km/u of meer, gecorrigeerd, is de politie ingevolge artikel 164, tweede lid, onder d, verplicht het rijbewijs van de bestuurder in te vorderen. De politie stuurt het rijbewijs dan op naar het Openbaar Ministerie, alwaar ingevolge het zesde lid van artikel 164 WVW de officier van justitie binnen tien dagen (dus geen werkdagen!) moet beslissen op de invordering van het rijbewijs. In alle gevallen zal de officier het rijbewijs voor meerdere maanden onder zich houden, totdat de zaak inhoudelijk is behandeld. Over het algemeen worden de navolgende inhoudingstermijnen gehanteerd (schematisch weergegeven):

**Snelheidsoverschrijding (gecorrigeerd)**Inhoudingstermijn 50 t/m 69 km/u 2 maanden 70 t/m 99 km/u 4 maanden

100 km/u 6 maanden

In geval van recidive (eerdere geregistreerde snelheidsovertredingen binnen een periode van twee jaar vóór de invordering) worden deze termijnen met twee maanden verlengd.

Grijpt u dus niet in nadat de politie uw rijbewijs heeft ingevorderd, dan zult u uw rijbewijs in ieder geval voor langere tijd moeten missen. Het is dus verstandig er snel bij te zijn, om de schade te beperken. Daarover in het navolgende meer informatie.

Snelheidsovertreding 30 km/u of meer op de bromfiets

In geval van een snelheidsoverschrijding van 30 km/u of meer, gecorrigeerd, op de bromfiets, waarbij de bestuurder is staande gehouden, is de politie ingevolge artikel 164, tweede lid, onder e, verplicht het rijbewijs van de bestuurder in te vorderen. De politie stuurt het rijbewijs dan op naar het Openbaar Ministerie, alwaar ingevolge het zesde lid van artikel 164 WVW de officier van justitie binnen tien dagen (dus geen werkdagen!) moet beslissen op de invordering van het rijbewijs. In alle gevallen zal de officier het rijbewijs voor meerdere maanden onder zich houden, totdat de zaak inhoudelijk is behandeld. Hierbij wordt ook gekeken of de verdachte binnen een periode van twee jaar vóór de invordering soortgelijke feiten heeft gepleegd, in welk geval het rijbewijs langer zal worden ingehouden.

Grijpt u dus niet in nadat de politie uw rijbewijs heeft ingevorderd, dan zult u uw rijbewijs in ieder geval voor langere tijd moeten missen. Het is dus verstandig er snel bij te zijn, om de schade te beperken. Daarover in het navolgende meer informatie.

Alcoholgehalte boven de 570 ug/l / 1,3 promille (of 350 ug/l / 0,8 promille bij beginnend bestuurder)

In geval van rijden onder invloed van een ademalcoholgehalte van 570 ug/l of meer of van een bloedalcoholgehalte van 1,3 promille of meer, wordt het rijbewijs door de politie ingevolge art. 164 lid 2 sub a WVW ingevorderd. Bij een beginnend bestuurder geldt een grens van 350 ug/l / 0,8 promille (art. 164 lid 2 sub b WVW). De politie stuurt het rijbewijs dan op naar het Openbaar Ministerie, alwaar ingevolge het zesde lid van artikel 164 WVW de officier van justitie binnen tien dagen (dus geen werkdagen!) moet beslissen op de invordering van het rijbewijs. In alle gevallen zal de officier het rijbewijs voor meerdere maanden onder zich houden, totdat de zaak inhoudelijk is behandeld. Over het algemeen worden voor de navolgende inhoudingstermijnen gehanteerd (schematisch weergegeven):

**Ademalcoholgehalte (ug/l)**Bloedalcoholgehalte (promille)Inhoudingstermijn beginnend bestuurderInhoudingstermijn gevorderd bestuurder 235 – 350 0,54 – 0,80–– 351 – 435 0,81 – 1,00 4 maanden– 436 – 500 1,01 – 1,15 4 maanden– 501 – 570 1,16 – 1,30 4 maanden– 571 – 650 1,31 – 1,50 6 maanden 4 maanden 651 – 715 1,51 – 1,65 6 maanden 6 maanden 716 – 785 1,66 – 1,80 7 maanden 7 maanden 786 – 865 1,81 – 2,00 8 maanden 8 maanden 866 – 945 2,01 – 2,15 9 maanden 9 maanden 946 – 1020 2,16 – 2,35 10 maanden 10 maanden 1021 – 1090 2,36 – 2,50 12 maanden 12 maanden

Bij rijden onder invloed op brom-/snorfietsen worden andere, kortere inhoudingstermijnen gehanteerd.

In geval van recidive (eerdere keren rijden onder invloed binnen een periode van vijf jaar vóór de invordering) worden deze termijnen gemiddeld met een maand verlengd.

Ook in geval van een verkeersongeval of gevaarzettend rijgedrag, zullen deze termijnen met een maand worden verlengd.

Grijpt u dus niet in nadat de politie uw rijbewijs heeft ingevorderd, dan zult u uw rijbewijs in ieder geval voor langere tijd moeten missen. Het is dus verstandig er snel bij te zijn, om de schade te beperken. Daarover in het navolgende meer informatie.

NOTA BENE – RIJVERBOD

De invordering van het rijbewijs moet niet verward worden met het rijverbod voor een bepaald aantal uren dat de politie na rijden onder invloed oplegt op grond van artikel 162 WVW. Het is niet zo dat u na het verstrijken van dat rijverbod weer mag rijden, ondanks dat uw rijbewijs is ingevorderd. Het rijverbod is bedoeld zodat bij de betrokkene de alcohol in de tussentijd uit het lichaam kan worden verwijderd.

Naast de inhoudingstermijn, is ook de duur van het rijverbod afhankelijk van het geconstateerde alcoholgehalte, als volgt:

Ademalcoholgehalte (ug/l)Rijverbod beginnend bestuurderRijverbod gevorderd bestuurder 90 – 155 1 uur– 156 – 219 2 uur– 220 – 285 3 uur 1 uur 286 – 350 4 uur 2 uur 351 – 415 5 uur 3 uur 416 – 480 6 uur 4 uur 481 – 545 7 uur 5 uur 546 – 610 8 uur 6 uur 611 – 675 9 uur 7 uur 676 – 740 10 uur 8 uur 741 – 805 11 uur 9 uur 806 – 870 12 uur 10 uur 871 – 935 13 uur 11 uur 936 – 1000 14 uur 12 uur 1001 – 1065 15 uur 13 uur 1066 – 1130 16 uur 14 uur 1131 – 1195 17 uur 15 uur 1196 – 1260 18 uur 16 uur 1261 – 1325 19 uur 17 uur 1326 – 1390 20 uur 18 uur 1391 – 1455 21 uur 19 uur 1456 – 1520 22 uur 20 uur 1521 – 1585 23 uur 21 uur 1586 – 1650 24 uur 22 uur 1651 – 1715 25 uur 23 uur 1716 – 1780 26 uur 24 uur

NB: bij een weigering wordt altijd een rijverbod van 24 uur opgelegd, omdat dan niet de precieze hoogte van het alcoholgehalte kan worden vastgesteld.

Weigering ademanalyse/bloedonderzoek

In het geval dat de verdachte weigert mee te werken aan een ademanalyse of bloedonderzoek, zal de politie het rijbewijs invorderen op grond van artikel 164 lid 2 sub c WVW. De politie stuurt het rijbewijs dan op naar het Openbaar Ministerie, alwaar ingevolge het zesde lid van artikel 164 WVW de officier van justitie binnen tien dagen (dus geen werkdagen!) moet beslissen op de invordering van het rijbewijs. In alle gevallen zal de officier het rijbewijs voor gemiddeld 9 maanden onder zich houden, totdat de zaak inhoudelijk is behandeld. Hiervan wordt door officieren regelmatig afgeweken wanneer uit het dossier onvoldoende blijkt dat de betrokkene ook daadwerkelijk gedronken had, maar vaak zien we dat de politie die verdenking in het dossier wel voldoende onderbouwt.

In geval van recidive (eerdere keren rijden onder invloed of een weigering binnen een periode van vijf jaar vóór de invordering) worden deze termijnen gemiddeld met een maand verlengd.

Ook in geval van een verkeersongeval of gevaarzettend rijgedrag, zullen deze termijnen eveneens met een maand worden verlengd.

Grijpt u dus niet in nadat de politie uw rijbewijs heeft ingevorderd, dan zult u uw rijbewijs in ieder geval voor langere tijd moeten missen. Het is dus verstandig er snel bij te zijn, om de schade te beperken. Daarover in het navolgende meer informatie.

Overige overtredingen, waarbij de veiligheid op de weg ernstig in gevaar is gebracht

In geval van een overtreding van een bij of krachtens de Wegenverkeerswet gesteld voorschrift (zoals artikel 5 of artikel 6 WVW), waarbij de veiligheid op de weg ernstig in gevaar is gebracht, is de politie bevoegd het rijbewijs van de betrokken bestuurder in te vorderen. Hierbij moet worden gedacht aan “Gevallen van dood of zwaar lichamelijk letsel door schuld waarbij de bestuurder niet onder invloed verkeerde (…) of aan ernstige overschrijdingen van de maximumsnelheid op plaatsen waar dit tot bijzondere gevaarzetting leidt, zoals binnen de bebouwde kom.”[1] Dit is echter geen limitatieve opsomming. Er zijn meer gevallen denkbaar. Steeds moet aan de hand van de omstandigheden van het geval worden bepaald of hier al dan niet sprake van is. Het moet in ieder geval gaan om (een) zwaarwegende overtreding(en), waarbij de volgende factoren onder andere een rol kunnen spelen:

• Er is sprake van een samenloop van twee of meer overtredingen die tezamen een groot risico opleveren voor de veiligheid van andere verkeersdeelnemers, dan wel;
• Er is sprake van één zeer ernstige overtreding, waarbij niet sprake is van “slechts” hinder, maar van geconcretiseerde ernstige gevaarzetting.

Dit gevaar kan zich hebben verwezenlijkt wanneer een ongeval heeft plaatsgevonden, maar dat is niet vereist. Een rijbewijs kan dus ook worden ingevorderd wanneer geen sprake is van een ongeval. Andersom geldt dat een ongeval niet ook direct een grondslag voor invordering oplevert.

Na invordering stuurt het rijbewijs dan op naar het Openbaar Ministerie, alwaar ingevolge het zesde lid van artikel 164 WVW de officier van justitie binnen tien dagen (dus geen werkdagen!) moet beslissen op de invordering van het rijbewijs. In veel gevallen zal de officier het rijbewijs voor meerdere maanden onder zich houden, totdat de zaak inhoudelijk is behandeld. Dat is pas anders wanneer de officier meent dat de politie onterecht heeft aangenomen dat sprake was van het ernstig in gevaar brengen van de veiligheid op de weg.
[note]Kamerstukken II 1990-91, 22 030, nr. 3, p. 145-146.[/note]
10 dagentermijn

Zoals eerder aangegeven, moet de officier van justitie binnen 10 dagen (dus geen werkdagen!) na invordering van het rijbewijs beslissen wat er met het rijbewijs moet gebeuren. Doet hij dat niet, dan schrijft de wet voor dat het rijbewijs onverwijld aan de verdachte moet worden teruggeven (art. 164 lid 6 WVW). In voorkomende gevallen wordt deze termijn overschreden omdat politie en/of OM bijvoorbeeld het rijbewijs kwijt zijn. Ook dan kan het indienen van een klaagschrift lonen, om zo druk achter de instanties te zetten. Verder kan een gespecialiseerde advocaat dan voor u contact zoeken met de instanties, om zo snel mogelijk uw rijbewijs weer terug te krijgen.

Het klaagschrift

In alle gevallen dat op grond van bovengenoemde feiten en omstandigheden het rijbewijs is ingevorderd, kan tegen de beslissing tot invordering (en/of inhouding) van het rijbewijs een klaagschrift worden ingediend.

Het indienen van een klaagschrift moet niet worden verward met het indienen van een verzoek tot teruggave van het rijbewijs bij de officier van justitie. Een klaagschrift wordt ingediend bij de rechtbank. Een verzoek bij de officier van justitie heeft over het algemeen geen zin. De officier zal niet snel geneigd zijn het rijbewijs terug te geven. Slechts met het indienen van een klaagschrift wordt druk uitgeoefend op de officier van justitie om het rijbewijs terug te geven.

Omwille van de tijd is het daarom vaak het beste om niet eerst de uitslag van het verzoek tot teruggave bij de officier af te wachten, maar meteen door te stomen naar de rechtbank en daar een klaagschrift in te dienen. In principe moet een klaagschrift door de rechtbank binnen 14 dagen op zitting worden gepland, waardoor u snel duidelijkheid heeft.[2] Als de officier dan besluit onder druk van het klaagschrift het rijbewijs terug te geven, hoeft er alsnog geen zitting plaats te vinden, maar dan is er in ieder geval geen kostbare tijd verloren.

Anders dan veel mensen denken, hoeft voor het indienen van een klaagschrift niet eerst de beslissing tot inhouding van het rijbewijs door de officier te worden afgewacht. Direct na invordering kan al een klaagschrift worden ingediend!
[note]2 Landelijk strafprocesreglement, paragraaf 6.2.2.[/note]

Van belang is dat er wel direct een goed, onderbouwd, klaagschrift wordt ingediend. Voor het indienen van een klaagschrift bestaat immers maar één kans. Wordt het klaagschrift ongegrond verklaard, dan moet u ook echt wachten tot de inhoudelijke behandeling van de strafzaak. Benader dus altijd een gespecialiseerde advocaat!

6 maandentermijn

Ongeacht of een klaagschrift wordt ingediend, is van belang dat ingevolge artikel 164 lid 6 WVW het rijbewijs ook aan de verdachte moet worden teruggegeven indien de zaak niet binnen 6 maanden op een zitting is behandeld. De verdachte krijgt dan in afwachting van de zitting het rijbewijs terug.

Criterium bij behandeling klaagschrift

Wanneer de rechter een ingediend klaagschrift behandelt, geldt vanzelfsprekend een bepaald criterium waaraan de rechter moet toetsen. Dat criterium volgt uit artikel 164 lid 6 WVW en luidt als volgt:

“Teruggave vindt eveneens plaats, indien ernstig rekening moet worden gehouden met de mogelijkheid dat aan de houder in geval van veroordeling door de rechter dan wel uitvaardiging van een strafbeschikking geen onvoorwaardelijke ontzegging van de bevoegdheid tot het besturen van motorrijtuigen zal worden opgelegd, dan wel geen onvoorwaardelijke ontzegging van langere duur dan de tijd gedurende welke de bewijzen zijn ingevorderd of ingehouden geweest.”

Het gaat er dus om dat de rechter het aannemelijk acht dat de verdachte uiteindelijk op zitting geen langere onvoorwaardelijke ontzegging van de rijbevoegdheid krijgt dan voor de duur waarvoor hij het rijbewijs reeds heeft moeten missen. Dit alles natuurlijk op het moment dat het klaagschrift door de rechter op zitting wordt behandeld.

Vaak wordt deze toets door de rechter samengevat als een afweging tussen:

• Enerzijds het belang van de verkeersveiligheid;
• Anderzijds het belang van de verdachte bij het kunnen beschikken over diens rijbewijs.

En dat is in feite ook de afweging. Later, op zitting, wordt namelijk altijd een passende straf aan de verdachte opgelegd. Iemand die het rijbewijs heel hard nodig heeft voor het werk (bijvoorbeeld omdat anders ontslag dreigt, met alle gevolgen van dien), zal een kortere (onvoorwaardelijke) ontzegging krijgen dan iemand met een kantoorbaan, op 5 minuten lopen van huis. Andersom krijgt degene die het rijbewijs hard nodig heeft voor het werk dan vaak wel weer een hogere boete. Om die reden vertalen rechters de belangenafweging zoals hierboven vermeld.

Kans van slagen klaagschrift

Vanzelfsprekend wilt u ook weten wat precies de kans van slagen is bij het indienen van een klaagschrift tegen de invordering (en inhouding) van uw rijbewijs. In het navolgende wordt dat per invorderingscategorie zo goed mogelijk schematisch weergegeven. Deze schema’s bieden evenwel vanzelfsprekend geen garanties.

Snelheidsovertreding 50 km/u of meer

SnelheidsoverschrijdingEerste keerRecidive binnen 2 jaar 50 t/m 69 km/u Kans van slagen groot Kans van slagen matig 70 t/m 99 km/u Kans van slagen redelijk groot Kans van slagen gering

100 km/u Kans van slagen matig Kans van slagen klein

Snelheidsovertreding 30 km/u of meer op de bromfiets

SnelheidsoverschrijdingEerste keerRecidive binnen 2 jaar 30 t/m 49 km/u Kans van slagen groot Kans van slagen matig 50 t/m 69 km/u Kans van slagen redelijk groot Kans van slagen gering

70 km/u Kans van slagen matig Kans van slagen klein

Bij de snelheidsovertredingen geldt wel een aantal aandachtspunten:

• Er wordt van uitgegaan dat u een evident spoedeisend belang hebt bij teruggave van het rijbewijs (bijvoorbeeld voor uw werk, omdat anders ontslag dreigt, met alle gevolgen van dien);
• Bij snelheidsovertredingen binnen de bebouwde kom of op drukke tijdstippen, zien we vaak dat rechters terughoudender zijn, waardoor de kans van slagen kleiner is;
• Zelfs als de recidive langer dan twee jaar geleden is en de rechter daar dus officieel niet meer naar mag kijken, zien we vaak dat dit toch in het achterhoofd van de rechter wordt meegewogen, waardoor de kans op teruggave in voorkomende gevallen enigszins wordt verkleind.

Alcoholgehalte boven de 570 ug/l / 1,3 promille (of 350 ug/l / 0,8 promille bij beginnend bestuurder)

Eerste keer :

**Ademalcoholgehalte (ug/l)****Bloedalcoholgehalte (promille)**Kans van slagen beginnend bestuurder **(eerste keer)**Kans van slagen gevorderd bestuurder (eerste keer) 350 – 435 0,81 – 1,00 Groot– 436 – 500 1,01 – 1,15 Groot– 501 – 570 1,16 – 1,30 Groot– 571 – 650 1,31 – 1,50 Indienen klaagschrift heeft geen zin i.v.m. CBR-procedure Groot 651 – 715 1,51 – 1,65 Indienen klaagschrift heeft geen zin i.v.m. CBR-procedure Redelijk groot 716 – 785 1,66 – 1,80 Indienen klaagschrift heeft geen zin i.v.m. CBR-procedure Redelijk

786> 1,81 Indienen klaagschrift heeft geen zin i.v.m. CBR-procedure Indienen klaagschrift heeft geen zin i.v.m. CBR-procedure

Recidive:

**Ademalcoholgehalte (ug/l)****Bloedalcoholgehalte (promille)**Kans van slagen beginnend bestuurder **(tweede keer binnen 5 jaar)**Kans van slagen gevorderd bestuurder (tweede keer binnen 5 jaar) 350 – 435 0,81 – 1,00 Redelijk groot– 436 – 500 1,01 – 1,15 Redelijk– 501 – 570 1,16 – 1,30 Matig– 571 – 650 1,31 – 1,50 Indienen klaagschrift heeft geen zin i.v.m. CBR-procedure Matig 651 – 715 1,51 – 1,65 Indienen klaagschrift heeft geen zin i.v.m. CBR-procedure Gering 716 – 785 1,66 – 1,80 Indienen klaagschrift heeft geen zin i.v.m. CBR-procedure Klein

786> 1,81 Indienen klaagschrift heeft geen zin i.v.m. CBR-procedure Indienen klaagschrift heeft geen zin i.v.m. CBR-procedure

Bij rijden onder invloed geldt wel een aantal aandachtspunten:

• Er wordt van uitgegaan dat u een evident spoedeisend belang hebt bij teruggave van het rijbewijs (bijvoorbeeld voor uw werk, omdat anders ontslag dreigt, met alle gevolgen van dien);
• Bij herhaalde recidive (meer dan twee keer), wordt het rijbewijs eigenlijk nooit teruggegeven;
• Zelfs als de recidive langer dan vijf jaar geleden is en de rechter daar dus officieel niet meer naar mag kijken, zien we vaak dat dit toch in het achterhoofd van de rechter wordt meegewogen, waardoor de kans op teruggave in voorkomende gevallen enigszins wordt verkleind.

Weigering ademanalyse/bloedonderzoek

Hierbij geldt dat bij een eerste overtreding een redelijke kans van slagen is, mits er een evident belang bestaat bij teruggave van het rijbewijs. Bij recidive is de kans van slagen erg klein.

Overige overtredingen, waarbij de veiligheid op de weg ernstig in gevaar is gebracht

Bij deze categorie is geen schematische weergave van de kans op teruggave van het rijbewijs te geven. Dat is sterk afhankelijk van de omstandigheden van het geval. Benader altijd één van onze gespecialiseerde advocaten voor een concreet advies in uw specifieke zaak.

De beslissing van de rechter

Aan het einde van de behandeling van het klaagschrift op de zitting, zal de rechter in de meeste gevallen onmiddellijk uitspraak doen. Die uitspraak kan op 3 manieren luiden:

1. Het klaagschrift wordt gegrond verklaard en u krijgt uw rijbewijs terug;
2. Het klaagschrift wordt gegrond verklaard, maar pas na een bepaalde duur, waardoor u vanaf een bepaalde datum uw rijbewijs terugkrijgt;
3. Het klaagschrift wordt ongegrond verklaard en u krijgt uw rijbewijs niet terug. De eerstvolgende mogelijkheid is dan op de inhoudelijke zitting.

De uiteindelijke straf

Zelfs wanneer de raadkamer van de rechtbank bepaalt dat u het rijbewijs weer terugkrijgt, kan later alsnog door de rechter of officier een ontzegging van de rijbevoegdheid worden opgelegd voor langere duur dan waarvoor u het rijbewijs op dat moment al kwijt bent geweest. Juich dus niet te vroeg en laat u ook bij de inhoudelijke behandeling van uw zaak bijstaan door een gespecialiseerde advocaat!

Ook – en juist – wanneer u van de raadkamer uw rijbewijs niet terug hebt gekregen, is rechtsbijstand bij de inhoudelijke behandeling van uw zaak aan te raden. Bij de inhoudelijke behandeling is namelijk pas weer de eerstvolgende mogelijkheid om uw rijbewijs terug te krijgen.

Een advocaat

Juist omdat u maar één kans hebt om uw rijbewijs middels een klaagschriftprocedure terug te krijgen, is het van groot belang dat u zich laat bijstaan door een gespecialiseerde advocaat. Dat geldt ook voor de inhoudelijke behandeling van uw strafzaak. U kunt ons altijd benaderen voor gespecialiseerde juridische bijstand