Mishandeling (art. 300 Sr)

De delictsomschrijving
Artikel 300 lid 1 van het Wetboek van Strafrecht luidt als volgt:

‘’Mishandeling wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste drie jaren of geldboete van de vierde categorie.’’

Hier spreekt men dus over mishandeling, hetgeen in juridisch taalgebruik ook wel ‘eenvoudige mishandeling’ genoemd wordt. Dit onderscheid wordt bijvoorbeeld gemaakt door het verschil met ‘zware mishandeling (ex artikel 302 Sr)’ aan te duiden.

In de overige leden van artikel 300 Sr gaat het over bepaalde gevolgen. Zo kan eenvoudige mishandeling gepaard gaan met zwaar lichamelijk letsel of de dood. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het geven van een lichte klap met zeer ernstige gevolgen.

Wat is mishandeling?

Mishandeling is het opzettelijk toebrengen van pijn en/of letsel zonder dat daartoe een rechtvaardigingsgrond bestaat. Ook andere aspecten kunnen onder mishandeling worden geschaard. Zo is er jurisprudentie van de Hoge Raad waarin men spreekt over ‘een hevige onlust veroorzakende lichamelijke gewaarwording’. Dat laatste ziet echter toe op zeer specifieke gevallen waarin bijvoorbeeld de facto geen pijn en/of letsel is geleden dan wel waar te nemen. Denk hier aan het afknippen van haren of het duwen in koud water.

Poging tot mishandeling

Poging tot mishandeling is niet strafbaar. Een veroordeling omdat u iemand hebt willen slaan maar missloeg is uitgesloten. Dit ligt anders bij zware mishandeling. Poging zware mishandeling is dus wel strafbaar.

Mishandeling met voorbedachte raad (artikel 301 Sr)

Deze strafbaarstelling bestaat uit hogere strafmaxima dan eenvoudige mishandeling. Om tot een bewezenverklaring te kunnen komen is de ‘hoogste’ gradatie van opzet vereist: voorbedachte raad. Dit houdt in dat de verdachte zich gedurende enige tijd heeft kunnen beraden op het te nemen of het genomen besluit en dat hij niet heeft gehandeld in een ogenblikkelijke gemoedsopwelling, zodat hij de gelegenheid heeft gehad na te denken over de betekenis en de gevolgen van zijn voorgenomen daad en zich daarvan rekenschap te geven.

Strafrechtelijk bewijs voor mishandeling

Het bewijs voor mishandeling kan op verschillende wijzen worden geleverd. Zo is de aangifte vrijwel altijd het uitgangspunt. Daar dient echter nog een bewijsmiddel bij te komen om tot een bewezenverklaring te kunnen komen. Bijkomende bewijsmiddelen kunnen bijvoorbeeld zijn:
– Medische gegevens
– Getuigenverklaringen
– Vaststelling van (vers) letsel door de politie

Verschillende varianten van mishandeling

Zoals reeds hierboven vermeld kan het bij mishandeling om verschillende varianten gaan. Deze varianten zijn neergelegd in artikel 300 t/m 304b Sr:
– Zware mishandeling (artikel 302 Sr)
– Zware mishandeling met voorbedachte rade (artikel 303 Sr)
– Mishandeling van vader, moeder, echtgenoot/echtgenote, partner, eigen kind of ambtenaar in functie (artikel 304 Sr)
– Mishandeling met terroristisch oogmerk (artikel 304a Sr en artikel 304b Sr)

De afdoening

Een overtreding van artikel 300 Sr (mishandeling) kan worden afgedaan middels een strafbeschikking. Deze strafbeschikking kan op een OM-zitting aan de verdachte worden opgelegd, maar kan ook rechtstreeks (als geldboete) per post aan de verdachte worden toegezonden. Het loont in dergelijke gevallen vaak om verzet in te stellen tegen de ontvangen strafbeschikking. Uw zaak wordt dan op zitting gebracht waarbij een onpartijdige en onafhankelijke rechter naar uw zaak kijkt. Lees hier meer over het instellen van verzet. Let op: de termijn voor het instellen van verzet bedraagt 14 dagen!

Ook kunt u door het Openbaar Ministerie gedagvaard worden om op een zitting te verschijnen. Dan bekijkt een rechter of u zich schuldig heeft gemaakt aan overtreding van artikel 300 Sr (mishandeling). Het is altijd raadzaam een gespecialiseerde advocaat in te schakelen. Een dergelijke gespecialiseerde advocaat verschaft deskundige rechtsbijstand. Dit is noodzakelijk in een strafrechtelijke procedure waarbij de belangen vaak groot zijn.