Dierenporno (art. 254a Sr)

De delictsomschrijving

Artikel 254a van het Wetboek van Strafrecht luidt als volgt:
“1. Met gevangenisstraf van ten hoogste zes maanden of geldboete van de derde categorie wordt gestraft degene die een afbeelding – of een gegevensdrager, bevattende een afbeelding – van een ontuchtige handeling, waarbij een mens en een dier zijn betrokken of schijnbaar zijn betrokken, verspreidt, openlijk tentoonstelt, vervaardigt, invoert, doorvoert, uitvoert of in bezit heeft.
2. Met gevangenisstraf van ten hoogste een jaar of geldboete van de vierde categorie wordt gestraft degene die van het plegen van een van de misdrijven, omschreven in het eerste lid, een beroep of een gewoonte maakt.”

Kort en zakelijk weergegeven gaat het dus om het bezitten en/of verspreiden van dierenpornografie. De meest recente versie van het artikel is op 1 juli 2010 in werking getreden.

Een toelichting

Overtreding van artikel 254a Sr komt veelvuldig voor. Bovendien kan het artikel op veel mogelijke manieren worden overtreden. Het artikel richt zich tot degene die dierenporno bezit en/of verspreidt. De strafbepaling strekt tot het beschermen van het (afgebeelde) dier en de goede zeden. De bedoeling van het artikel is het seksueel misbruik van dieren alsook de exploitatie daarvan terug te dringen.

Opzet

Voor overtreding van artikel 254a Sr is allereerst van belang dat de verdachte opzet had op het bezitten en/of verspreiden van de kinderporno. Het opzet is ingeblikt in de gebezigde werkwoorden. Voorwaardelijk opzet is voldoende om het vereiste opzet te kunnen bewijzen.

Ontuchtige handelingen

Ontuchtige handelingen moeten in dit kader worden onderscheiden van seksuele handelingen. Het is immers niet wenselijk afbeeldingen van seksuele handelingen, waaronder werkzaamheden ten behoeve van kunstmatige inseminatie, strafbaar te stellen. Ontuchtige handelingen zijn echter handelingen van seksuele aard die in strijd zijn met de sociaal-ethische norm. Of in een concreet geval sprake is van ontuchtige handelingen is met name afhankelijk van de intentie van de verdachte en dient te worden bewezen aan de hand van de omstandigheden van het geval in een concrete casus. Van ontuchtige handelingen kan sprake zijn bij het penetreren van een dier, het anderszins bevredigen van een dier of bij het gebruiken van het dier voor de bevrediging van de verdachte zelf. Bij het enkel strelen van een huisdier is vanzelfsprekend geen sprake van ontuchtige handelingen, nu dit niet als onzedelijk wordt aangemerkt.
Betrokken zijn bij

Hiermee wordt vereist dat er daadwerkelijk een mens betrokken is bij de seksuele handeling(en) die wordt gepleegd met het dier. Een afbeelding van twee dieren die seksuele handelingen met elkaar verrichten is dus niet strafbaar. Ook niet als daarbij eveneens een mens is afgebeeld. Het mens moet er echt bij zijn betrokken.

Schijnbaar betrokken

Niet langer is vereist dat wordt bewezen dat een echt dier bij de vervaardiging van de dierenporno is betrokken. Ook virtuele dierenporno valt inmiddels onder de strafbaarstelling van artikel 254a Sr. Het moet dan echter wel gaan om afbeeldingen die niet van echt te onderscheiden zijn. Of deze volledig virtueel gemaakt zijn of niet is niet direct relevant. Het gaat erom of het materiaal naar uiterlijke verschijningsvorm dierenporno oplevert. De achterliggende gedachte van de strafbaarstelling van het bezit en/of verspreiden van deze virtuele dierenporno is dat hiermee de cultuur wordt bevorderd.

Gegevensdrager

Met de in de strafbepaling genoemde gegevensdragers worden onder meer CD’s, DVD’s, USB-sticks en geheugenkaarten bedoeld.

Verspreiden

Het verspreiden van dierenporno is strafbaar, of dit nu één of meerdere afbeelding(en) betreft. Verspreiden kan in de praktijk gebeuren door bijvoorbeeld het uitwisselen ervan op fora, het mailen ervan, het WhatsAppen ervan etc. Het enkele verstrekken van een wachtwoord waarmee de dierenporno kan worden bekeken is onvoldoende. Dit wachtwoord moet wel daadwerkelijk worden gebruikt door de ontvanger. Opzet op de dierenpornografische inhoud van het materiaal is niet vereist. Wel dient opzet aanwezig te zijn ten aanzien van de verspreiding. Het opzet wordt namelijk door het bestanddeel verspreiden verondersteld.

Invoeren, doorvoeren, uitvoeren

Deze bestanddelen zien vanzelfsprekend op het binnen of buiten het Nederlands grondgebied brengen van dierenpornografisch materiaal. Dat kan gebeuren door bijvoorbeeld gegevensdragers over de landsgrenzen te brengen, maar ook door digitale verzending ervan en bijvoorbeeld het downloaden ervan in een ander land.

Vervaardigen

Vervaardigen kan op verschillende manieren gebeuren, zo lang maar sprake is van het op beeld vastleggen van seksuele handelingen tussen mens en dier.

In bezit hebben

Dit is in de praktijk het belangrijkste bestanddeel. In de meeste gevallen wordt namelijk vervolgd voor het bezit van dierenporno. Voor het in bezit hebben van dierenporno is vereist dat er een zekere mate van beschikkingsmacht is. Hierdoor wordt ook (voorwaardelijk) opzet verondersteld. In de praktijk wordt dit voorwaardelijk opzet vaak bewezen aan de hand van de locatie waar het bestand is aangetroffen, de manier van zoeken en de plekken waar gezocht wordt. Eveneens kan de naam van het bestand relevant zijn. Wanneer dierenpornografie abusievelijk wordt gedownload levert dit geen strafbaarheid op, mits deze direct na het inzien ervan wordt verwijderd. Deze verwijdering moet wel definitief van aard zijn, dus het enkele plaatsen van de dierenpornografie in de prullenbak maakt niet dat niet langer sprake is van juridisch bezit, al menen veel verdachten van wel.

Openlijk tentoonstellen

Ook hiervoor geldt dat een actieve handeling van de verdachte vereist is. Deze handeling moet zijn gericht op het kennis nemen van derden van het tentoongestelde materiaal. Deze tentoonstelling hoeft overigens niet op een openbare plaats te gebeuren. Ook in besloten kring kan de dierenporno worden tentoongesteld, mits deze voor derden waarneembaar is.

Beroep of gewoonte

Wanneer de verdachte een beroep en/of gewoonte maakt van het bezit en/of verspreiden van dierenporno, wordt deze in de praktijk zwaarder bestraft. Dit beroep en/of deze gewoonte moeten wel separaat bewezen kunnen worden. Voor het bewijs hiervan is vereist dat de verdachte herhaald met dierenporno bezig is en dit ook frequent doet. Vereist is dat de verdachte de intentie en/of de neiging heeft telkens met dierenporno bezig te zijn. Voor het bewijs hiervan zijn onder meer het tijdsbestek, de frequentie van de handelingen en de hoeveelheid dierenporno relevant.

De strafbedreiging

Overtreding van artikel 254a Sr is een misdrijf. De maximumstraf die op het misdrijf is gesteld, is een gevangenisstraf van ten hoogste zes maanden en/of een geldboete van de derde categorie.

Indien sprake is van een gewoonte en/of beroep geldt een maximumgevangenisstraf van één jaar en/of geldboete van de vierde categorie.

De afdoening

Een overtreding van artikel 254a Sr kan worden afgedaan middels een strafbeschikking. Deze strafbeschikking kan op een OM-zitting aan de verdachte worden opgelegd, maar kan ook rechtstreeks (als geldboete) per post aan de verdachte worden toegezonden. Verder kan een overtreding van artikel 254a Sr afgedaan worden middels een zogenaamde OM-transactie. Voorts kan ervoor worden gekozen de verdachte te dagvaarden om bij de rechtbank te verschijnen.

Een advocaat

De straffen bij een veroordeling voor overtreding van art. 254a Sr zijn vaak niet heel hoog. Wel kunnen voor de toekomst, en met name met betrekking tot de aanvraag van een VOG, de gevolgen van een veroordeling voor artikel 254a Sr groot zijn, nu het een zedenfeit betreft. Gelet hierop, is het van groot belang dat u zich laat bijstaan door een gespecialiseerde advocaat. U kunt ons altijd benaderen voor gespecialiseerde juridische bijstand!