Voorwerpen – artikel 94 Sv / 94a S

Voorwerpen vatbaar voor inbeslagname

De inbeslagname van voorwerpen zoals geld, telefoons, auto’s, rijbewijzen, huizen, computers en zelfs dieren door de bevoegde autoriteit – veelal politie – vereist strikte naleving van de wettelijke voorschriften. Dit overzicht biedt inzicht in de juridische grondslag, redenen en procedures voor elke type beslag.

Inhoudsopgave

• Geld
• Telefoon
• Auto
• Rijbewijs
• Huis
• Computer
• Overig

Geld

In het geval dat de politie geld in beslag neemt, is het belangrijk om eerst te onderzoeken op welke grondslag dit beslag is gebaseerd. Allereerst moet worden beoordeeld of het beslag rechtmatig is. Geld kan niet zomaar in beslag worden genomen, hiervoor moet een specifieke wettelijke grondslag zijn waarbij alle geldende wettelijke voorschriften strikt moeten worden nageleefd. Bovendien moeten er redenen zijn om het geld in beslag te nemen. Het onderstaande stappenplan is een handige richtlijn om te beoordelen of het beslag rechtmatig is gebeurd.

Stappenplan inbeslagname geld:

1. De reden voor inbeslagname is:
2. Om wederrechtelijk verkregen voordeel aan te tonen (artikel 94 Wetboek van Strafvordering (hierna: Sv)),
3. In verband met verbeurdverklaring (artikel 94 Sv), of
4. Conservatoir beslag (artikel 94a Sv).
5. De wettelijke grondslag voor inbeslagname van geld is artikel 94 of 94a Sv.
6. Wanneer? De politie vindt een grote hoeveelheid geld (verdenking van witwassen) of de officier van justitie wil later een ontnemingsvordering indienen.
7. Wie is bevoegdheid? Dit is afhankelijk van waar het geld is aangetroffen.

Als u wilt dat het beslag zo snel mogelijk wordt opgeheven, kunt u een klaagschrift indienen. Onze gespecialiseerde strafrechtadvocaten kunnen helpen bij het indienen van een klaagschrift om het geld zo snel mogelijk terug te krijgen.

Telefoon

Uw telefoon kan door de politie in beslag worden genomen, dit gebeurt voornamelijk op basis van artikel 94 Sv (klassiek beslag). De politie neemt vaak de telefoon in beslag voor onderzoek, waarbij ze bewijsmateriaal proberen te verzamelen voor een strafzaak, zoals WhatsApp-berichten of sms’jes, foto’s en video’s en contacten (om eventuele medeverdachten te identificeren).

Stappenplan inbeslagneming telefoon

1. De reden voor inbeslagname is:
2. In verband met waarheidsvinding van een strafbaar feit (artikel 94 Sv), of
3. In verband met verbeurdverklaring (bij diefstal) (artikel 94 Sv).
4. De wettelijke grondslag voor inbeslagname van een telefoon kan zijn onderzoek aan de kleding (artikel 56 Sv), onderzoek op plaatsen (artikel 96 Sv), doorzoeking van een voertuig (artikel 96b Sv) of doorzoeking van een woning (artikel 97 en 110 Sv).
5. Wanneer? Bij heterdaad of verdenking van een misdrijf zoals omschreven in artikel 67 lid 1 Sv (dat wil zeggen een strafbaar feit waarvoor voorlopige hechtenis is toegelaten).
6. Wie is bevoegd? De opsporingsambtenaar voor onderzoek aan kleding, betreden en ‘zoekend rondkijken’ in woningen en de rechter-commissaris bij het doorzoeken van een woning.
7. Is een machtiging vereist? Ja, bij het betreden van een woning zonder toestemming van de bewoner.

Indien u de mobiele telefoon zo snel mogelijk terug wilt krijgen, raden wij u aan om direct een klaagschrift in te dienen tegen de inbeslagname van uw mobiele telefoon en het uitblijven van een last tot teruggave.

Auto

Wanneer uw auto door de politie in beslag is genomen, zijn er verschillende mogelijkheden om dit aan te vechten en de auto snel terug te krijgen. Er kunnen verschillende redenen zijn waarom een auto in beslag wordt genomen:

• Bij rijden zonder rijbewijs kan de politie onder bepaalde omstandigheden de auto in beslag nemen.

  • Rijden zonder geldig Nederlands rijbewijs volgens artikel 107 lid 1 Wegenverkeerswet.

  • Rijden terwijl het rijbewijs ongeldig is verklaard conform artikel 9 lid 2 Wegenverkeerswet.

  • Rijden terwijl het rijbewijs is ingevorderd of ingehouden op grond van artikel 9 lid 7 Wegenverkeerswet.

  • Rijden tijdens een ontzegging van de rijbevoegdheid krachtens artikel 9 lid 1 Wegenverkeerswet.

Volgens de Aanwijzing inbeslagneming van het Openbaar Ministerie moet er sprake zijn van ‘herhaald plegen binnen drie jaar’ wil de politie de auto in beslag kunnen nemen. De grondslag voor inbeslagname van de auto wegens rijden zonder rijbewijs is artikel 94 Sv (in verband met de verbeurdverklaring van de auto).

• Een auto kan in conservatoir beslag worden genomen vanwege een ontnemingsvordering. Dit is het geval wanneer de politie aanwijzingen heeft dat de verdachte wederrechtelijk voordeel heeft verkregen door strafbare feiten te plegen waarvan hij wordt verdacht. Met name bij drugsdelicten, zoals het telen van hennep, zien wij tegenwoordig dat de politie conservatoir beslag legt op de auto. De wettelijke grondslag voor inbeslagneming van de auto in verband met een ontnemingsvordering is artikel 94a Sv (conservatoir beslag auto).
• Een auto kan door de autoriteiten in beslag worden genomen voor onderzoek als er vermoedens zijn dat deze betrokken is bij een strafbaar feit of als het nodig is voor een doorzoeking. Deze actie is gebaseerd op artikel 94 Sv (waarheidsvindingbeslag).
• Een auto kan in inbeslaggenomen worden vanwege openstaande boetes bij het CJIB. Juridisch wordt dit niet beschouwd als inbeslagname, maar als ‘buitengebruikstelling van een auto’. Buitengebruikstelling is een maatregel binnen de Wet Administratiefrechtelijke handhaving verkeersvoorschriften (hierna: WAHV) die wordt toegepast om een persoon te motiveren zijn openstaande boetes te voldoen. Zelfs bij een eerste boete kan een voertuig buiten gebruik worden gesteld, mits het volledige aanmaningstraject is doorlopen. De juridische grondslag voor de buitengebruikstelling van een voertuig is vastgelegd in artikel 28b WAHV.
• Een voertuig – inclusief de onderdelen ervan – kan door de bevoegde autoriteiten in beslag worden genomen als er redelijke vermoedens zijn dat deze afkomstig zijn van diefstal. De wettelijke grondslag hiervoor is artikel 94 Sv (waarheidsvinding of verbeurdverklaring).

Indien uw auto in beslag is genomen vanwege openstaande boetes bij het CJIB kunt u proberen om via een kort geding uw voertuig tussentijds terug te krijgen. In de overige gevallen is het mogelijk om de auto terug te krijgen door een klaagschrift in te dienen bij de rechtbank. Het is belangrijk dat dit klaagschrift gedetailleerd en goed onderbouwd is, omdat u slechts een kans heeft om de auto eerder terug te krijgen. Hoger beroep tegen de beslissing van de rechtbank is niet mogelijk. Onze gespecialiseerde advocaten kunnen helpen bij het opstellen van gedetailleerd en onderbouwd klaagschrift of een kort geding.

Rijbewijs

Indien u een ernstige fout heeft begaan in het verkeer dan kan de politie het rijbewijs invorderen. Hoewel er vaak wordt gesproken over het in beslag nemen van een rijbewijs, is deze term juridisch incorrect. Formeel wordt het rijbewijs niet in beslag genomen, maar ingevorderd en voor een bepaalde periode ingehouden. Er zijn verschillende redenen waarom een rijbewijs wordt ingevorderd:

• Een rijbewijs kan worden ingevorderd indien een persoon betrapt wordt op rijden onder invloed van alcohol. Het rijbewijs wordt ingenomen als het ademalcoholgehalte 570 ug/l (1,3 promille / 1,3 BAG) of hoger is. Bij beginnende bestuurders (die minder dan vijf jaar hun rijbewijs hebben) wordt het rijbewijs ingevorderd vanaf een alcoholgehalte van 350 ug/l (0,8 promille / 0,8 BAG). Het Openbaar Ministerie hanteert een eigen richtlijn voor de duur van de inhouding van het rijbewijs bij rijden onder invloed van alcohol.
• Daarnaast kan uw rijbewijs worden ingenomen bij een snelheidsovertreding van meer dan 50 km/h volgens artikel 164 lid 2 sub d Wegenverkeerswet. De duur van de inhoud is afhankelijk van twee factoren: (1) de snelheidsoverschrijding en (2) eventuele eerdere overtredingen binnen twee jaar. Bij overschrijding van 50-69 km/h wordt het rijbewijs normaal gesproken voor twee maanden ingehouden; bij overschrijding van 70-99 km/h voor vier maanden; en bij meer dan 100 km/h voor zes maanden. Als er binnen twee jaar eerder een vergelijkbare overtreding is begaan, wordt er doorgaans twee maanden extra opgeteld bij de standaard inhoudingsduur.
• Ten slotte kan uw rijbewijs worden ingevorderd vanwege openstaande boetes bij het CJIB. Dit is een pressiemiddel om een persoon af te dwingen tot betaling van de openstaande boete. Voor elke openstaande boete kan het rijbewijs voor een periode van vier weken worden ingevorderd.

Alleen bij rijden onder invloed van alcohol en overschrijding van de snelheidslimiet is het mogelijk om een klaagschrift in te dien bij de rechtbank om het rijbewijs snel terug te krijgen. Tegen invordering van het rijbewijs vanwege openstaande boeten bij het CJIB kunt u vrijwel niets doen.

Huis

De officier van justitie heeft de bevoegdheid om uw huis in beslag te nemen, voornamelijk gebaseerd op artikel 94a Sv (conservatoir beslag). Veelal wordt dit gedaan om de overwaarde van het huis veilig te stellen met als doel later na een veroordeling het huis te kunnen verkopen om het wederrechtelijk verkregen voordeel van de verdachte te kunnen ontnemen. Het in beslag nemen van een huis gebeurt dus meestal met het oog op het veiligstellen van verhaalsrechten. Met name in zaken die betrekking hebben op overtredingen van de Opiumwet (zoals grootschalige of langdurige hennepteelt of drugshandel), oplichting, fraude en witwassen. Om te beoordelen of het in beslag genomen huis rechtmatig is, moet eerst worden vastgesteld of er een specifieke wettelijke basis is voor het beslag en of alle geldende wettelijke voorschriften strikt zijn nageleefd. Het onderstaande stappenplan is een handige richtlijn om te beoordelen of het beslag rechtmatig is gebeurd.

Stappenplan inbeslagneming huis

1. De reden voor inbeslagname is:
2. In verband met conservatoir beslag (artikel 94a Sv).
3. De wettelijke grondslag voor inbeslagname van een huis is (incidenteel) artikel 103 Sv of artikel 126b lid 1 jo. 126 lid 3 Sv.
4. Wanneer? Bij verdenking van een misdrijf waarvoor een geldboete van de vierde categorie (bij vordering benadeelde partij) of vijfde categorie (bij ontnemingsvordering) mogelijk is.
5. Wie is bevoegd? De officier van justitie doet een vordering bij de rechter-commissaris.
6. Is een machtiging vereist? Ja, een schriftelijke machtiging van de rechter-commissaris op vordering van de officier van justitie is vereist.
7. Bijzonderheden? De machtiging dient aan de verachte en eventueel derden te worden betekend.

Indien u het conservatoir beslag zo snel mogelijk wilt laten opheffen, kunt u een klaagschrift indienen tegen dit beslag bij de rechtbank. Echter, de maatstaf voor opheffing is streng: het moet hoogst onwaarschijnlijk zijn dat de rechter later een ontnemingsvordering zal toewijzen. Aan deze maatstaf wordt zelden voldaan, waardoor het niet eenvoudig is om met succes het conservatoir beslag aan te vechten. Wanneer er fouten zijn gemaakt bij de beslaglegging is het raadzaam om een klaagschrift in te dienen. Een van onze gespecialiseerde advocaten kan u helpen en adviseren bij deze beoordeling.

Computer

Uw computer of laptop kan door de autoriteiten in beslag worden genomen op basis van artikel 94 Sv (klassiek beslag). Vaak wordt de computer door de opsporingsambtenaren in beslag genomen voor nader onderzoek met als doel bewijsmateriaal te verzamelen voor een strafzaak. Dit kan bijvoorbeeld onder meer het geval zijn bij bezit van kinderporno, grooming en ontucht via een webcam, moord of oplichting. Een computer kan niet zomaar in beslag worden genomen, hiervoor moet worden voldaan aan de daarvoor geldende voorschriften.

Stappenplan inbeslagneming computer:

1. De reden voor inbeslagname is:
2. In verband met waarheidsvinding van een strafbaar feit (artikel 94 Sv), of
3. In verband met verbeurdverklaring (bij diefstal) (artikel 94 Sv).
4. De wettelijke grondslag voor inbeslagname van een computer is onderzoek op plaatsen (artikel 96 Sv), doorzoeken van een auto (artikel 96b Sv) of doorzoeken van een woning (artikel 97 en 110 Sv).
5. Wanneer? Bij verdenking van een misdrijf zoals omschreven in artikel 67 lid 1 Sv (dat wil zeggen een strafbaar feit waarvoor voorlopige hechtenis is toegelaten).
6. Wie is bevoegd? De opsporingsambtenaar voor ‘zoekend rondkijken’ in woningen en de rechter-commissaris bij het doorzoeken van een woning.
7. Is een machtiging vereist? Ja, bij het betreden van een woning zonder toestemming van de bewoner.

Indien u de computer of laptop zo snel mogelijk wilt terugkrijgen, raden wij u aan om direct een klaagschrift in te dienen tegen de inbeslagname van uw computer of laptop en het uitblijven van een last tot teruggave.

Overig

Ook dieren – bijvoorbeeld honden op paarden – kunnen in beslag worden genomen, meestal wanneer zij verwaarloosd worden. Bij gevaarlijke honden kan dit ook gebeuren wanneer zij bij een incident zijn betrokken. Bij paarden kan dit hooguit gebeuren indien zij zijn gekocht met geld dat is verdiend met criminele activiteiten (witwassen). De wettelijke grondslag voor het in beslag nemen van dieren is meestal te vinden in de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) van de desbetreffende gemeenten. Degene onder wie een dier in beslag is genomen alsmede degene die – anders dan klager – enig recht of aanspraak op het dier kan doen gelden, kan conform artikel 552a lid 1 Sv opkomen tegen het inbeslaggenomen dier.

Ook is het mogelijk om paspoorten tijdelijk in beslag te nemen voor onderzoek, maar zij moeten binnen een redelijke termijn worden teruggeven. Het doel van het in beslag nemen van paspoorten is niet om dit als een langdurige maatregel te laten voortduren om te voorkomen dat de verdachte naar het buitenland vlucht.