Sluiting woning softdrugs (art. 13b Opiumwet)

Het artikel

Artikel 13b van de Opiumwet luidt als volgt:
“1. De burgemeester is bevoegd tot oplegging van een last onder bestuursdwang indien in woningen of lokalen dan wel in of op bij woningen of zodanige lokalen behorende erven een middel als bedoeld in lijst I of II wordt verkocht, afgeleverd of verstrekt dan wel daartoe aanwezig is.
Het eerste lid is niet van toepassing indien woningen, lokalen of erven als bedoeld in het eerste lid, gebruikt worden ter uitoefening van de artsenijberheidkunst, de geneeskunst, de tandheelkunst of de diergeneeskunde door onderscheidenlijk apothekers, artsen, tandartsen of dierenartsen.”

Kort en zakelijk weergegeven gaat het dus om de bevoegdheid van de burgemeester om woningen of lokalen te sluiten wanneer daar soft- of harddrugs worden aangetroffen. De meest recente versie van het artikel is op 1 juli 2009 in werking getreden.

Een toelichting

Artikel 13b Opiumwet wordt ook wel de ‘Wet Damocles’ genoemd. Om van de in dit artikel bevoegde bevoegdheid gebruik te maken, is de burgemeester niet verplicht te bewijzen dat door de overtreding ook daadwerkelijk de openbare orde wordt verstoord. Het enkele aantreffen van een handelshoeveelheid drugs is al voldoende om van deze bevoegdheid gebruik te maken. Toepassing van artikel 13b Opiumwet komt in de praktijk veelvuldig voor. Steeds vaker zien wij dat burgemeesters besluiten tot sluiting van een woning, hoewel dit zeker niet altijd terecht is.

Woningen en lokalen

Onder woningen moeten worden verstaan panden die daadwerkelijk worden bewoond en ook daartoe bestemd zijn. Het betreft een plaats waar één of meerdere perso(o)n(en) hun private huishoudelijke leven leiden. Onder lokalen moeten worden verstaan voor het publiek toegankelijke lokalen, ook lokalen waarvoor entreegeld moet worden betaald of anderszins. Het kan gaan om coffeeshops, restaurants, cafés etc.

Strafbare feiten

Slechts wanneer in woningen of lokalen strafbare feiten worden gepleegd, kan de burgemeester van zijn bevoegdheid gebruik maken. Dit impliceert echter niet dat de strafbare feiten ook door de strafrechter bewezen moeten worden!

Verkoop

Onder verkoop in de zin van artikel 13b Opiumwet moet het totaal aan handelingen worden verstaan dat rechtstreeks tot de overdracht van het verkochte leidt. Hieronder moeten dus ook betalingshandelingen en afspraken in het bewuste pand worden begrepen. Niet is vereist dat er ook echt drugs in het pand worden aangetroffen.

Enkele aanwezigheid

Wanneer een handelshoeveelheid drugs wordt aangetroffen in een pand, hoeft niet meer te worden bewezen dat ook daadwerkelijk sprake is (geweest) van handel. Dit heeft de hoogste bestuursrechter, de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State, herhaaldelijk bepaald en volgt volgens de ABRvS uit de woorden ‘dan wel daartoe aanwezig’. Voldoende is dus dat aannemelijk wordt dat de drugs in het pand aanwezig zijn met het doel te worden verhandeld. In de praktijk gaat het dan om meer dan 0,5 gram harddrugs, meer dan 5 gram softdrugs of meer dan 5 hennepplanten. Bij een geringe overschrijding van deze hoeveelheid dient de betrokkene zelf aan te tonen dat het toch voor eigen gebruik was. Kan hij dat niet, dan kan en mag de burgemeester het pand sluiten.

Bij het aantreffen van een hennepkwekerij wordt vrijwel steeds besloten tot sluiting, nu dit vaak een handelshoeveelheid betreft. Zelfs hennepresten kunnen een handelshoeveelheid opleveren.

Begunstigingstermijn

In de praktijk zien we vaak dat de burgemeester aan de betrokkene eerst een voornemen stuurt waarin hij zijn voornemen het pand te sluiten kenbaar maakt. Is dat het geval, schakel dan zo snel mogelijk een gespecialiseerde advocaat in! Met de juiste argumenten kunnen wij dan proberen de burgemeester van gedachten te doen veranderen. Lukt dat niet, dan zal de burgemeester besluiten dat het pand wordt gesloten. Vaak wordt een datum en tijdstip genoemd waarop het pand gesloten moet zijn. Benader ons altijd direct, zodat wij kunnen proberen nog vóór deze datum een beslissing van de voorzieningenrechter te krijgen of deze datum te laten verschuiven.

Waarschuwing

Hoewel de wetgever aanvankelijk heeft bedoeld dat bij overtreding van de Opiumwet de eigenaar van een pand eerst moet worden gewaarschuwd alvorens tot sluiting wordt overgegaan, zien wij in de praktijk dat steeds meer gemeenten het beleid hanteren dat panden direct worden gesloten. Dat is niet altijd juridisch juist, dus schakel altijd een gespecialiseerde advocaat in! Vaak is het namelijk zo dat de burgemeester onvoldoende motiveert waarom hij niet kan volstaan met een waarschuwing of waarom juist in het specifieke geval tot sluiting moet worden overgegaan.

Persoonlijke verwijtbaarheid

Hoe wrang het vaak ook is, of de eigenaar van het pand ook echt medeschuld heeft aan de Opiumwetdelicten is voor de sluitingsbevoegdheid van de burgemeester niet relevant. Wel kan dit uiteindelijk in de belangenafweging die de burgemeester van belang zijn. Een goede advocaat kan hier op de juiste wijze verweer op voeren.

Gedeeltelijke sluiting

Ook is de burgemeester verplicht van geval tot geval te beoordelen of hij kan volstaan met de sluiting van een gedeelte van een pand.

Belangenafweging

Met name de belangenafweging die de burgemeester van geval tot geval moet maken levert in de praktijk een grond op om bezwaar op te maken. Een gespecialiseerde advocaat weet precies welke verweren hij in dat kader moet voeren, waarbij ook groot gewicht toekomt aan het in artikel 8 EVRM vervatte recht. U kunt ons altijd benaderen voor gespecialiseerde rechtsbijstand.

Uitzonderingen

De bevoegdheid tot sluiting geldt niet ten aanzien van woningen of lokalen die worden gebruikt door artsen, tandartsen, dierenartsen en apothekers. Dat is ook logisch, omdat deze vaak beroepsmatig Opiumwetmiddelen bezitten.

Een advocaat

De gevolgen van de sluiting van een pand zijn voor de betrokkene(n) vaak groot. Het aanvechten van een (voorgenomen) sluiting is een gecompliceerde aangelegenheid en er moet voor worden gewaakt dat de juiste verweren gevoerd worden. Vaak is er op veel punten goed verweer te voeren door een advocaat. Gelet hierop, is het van groot belang dat u zich laat bijstaan door een gespecialiseerde advocaat. Heeft u een voorgenomen besluit of definitief besluit van de burgemeester ontvangen? Aarzel niet en neem direct contact met ons op. U kunt ons altijd benaderen voor gespecialiseerde juridische bijstand!