Binnentreden woning (Artikel 12)

De politie mag niet zomaar een woning binnentreden. Hiervoor zijn bijzondere regels opgenomen in de Algemene wet op het binnentreden (Awbi). De politie dient deze regels na te leven. Wanneer de politie namelijk binnentreedt tegen de regels in, kan dit als gevolg hebben dat het aangetroffen bewijs uitgesloten dient te worden. Dit mag dan niet als bewijs worden meegenomen in de zaak. Het bewijs is namelijk onrechtmatig verkregen, doordat de politie niet volgens de wettelijke regels heeft gehandeld. Dit kan zelfs betekenen dat u wordt vrijgesproken doordat er onvoldoende bewijs is.

Welke regels gelden er dan ten aanzien van het binnentreden? Op grond van de Awbi gelden de volgende regels:

1. Legitimeren

Een opsporingsambtenaar moet zich legitimeren voordat hij de woning binnentreedt. Wanneer er meerdere opsporingsambtenaren de woning binnen willen treden, is het voldoende dat enkel de leider zich legitimeert. Het legitimatiebewijs moet voorzien zijn van een foto en diens naam en hoedanigheid moet vermeld worden. Er gelden uitzonderingen op de legitimatieverplichting, dat zijn namelijk de gevallen waarin:

• Het zich eerst legitimeren ernstig en onmiddellijk gevaar op zal leveren voor de veiligheid van personen of goederen
• Dit feitelijk niet mogelijk is
• Dit naar verwachting de strafvordering zal schaden ten aanzien van een misdrijf waarvoor voorlopige hechtenis is toegelaten

Voorlopige hechtenis is toegestaan bij een ernstige verdenking van een misdrijf waarop een gevangenisstraf van 4 jaar of meer staat. Bij voorlopige hechtenis zit u als verdachte vast, in afwachting van een uitspraak van de rechter.

• Toestemming vragen

Voordat de opsporingsambtenaar de woning binnentreedt moet hij toestemming vragen om binnen te treden aan de bewoner van het pand. Het advies is dan ook om nooit toestemming te geven hiervoor. Wanneer u eenmaal toestemming heeft gegeven kunt u op een later moment ook geen beroep meer doen op de onrechtmatige binnentreding van de woning. Daarmee is bewijsuitsluiting en vrijspraak dan ook niet meer mogelijk. Vraag altijd eerst of de opsporingsambtenaar zich wil legitimeren en of hij een machtiging kan laten zien voordat u hem binnenlaat.

• Schriftelijke machtiging

Om een woning binnen te kunnen treden zonder de toestemming van de bewoner is een schriftelijke machtiging nodig. De hulpofficier van justitie geeft deze machtiging in de praktijk meestal af, maar een officier van justitie of een advocaat-generaal is daartoe ook bevoegd. De machtiging moet het volgende bevatten:

• Max. 4 specifieke woningen aangeduid met adres waar binnengetreden mag worden
• Naam + hoedanigheid van degene die de machtiging af heeft gegeven
• Naam of nummer + hoedanigheid van degene aan wie de machtiging is afgegeven
• De wettelijke bepaling waarop de machtiging tot binnentreden is afgegeven en het doel waarom wordt binnengetreden
• Dagtekening (datum van de dag waarop de machtiging is afgegeven)

Een schriftelijke machtiging is voor ten hoogste 3 dagen na de dag dat de machtiging is afgegeven geldig. De machtiging moet door de opsporingsambtenaar getoond worden aan de bewoner voordat er binnengetreden kan worden. Ook hier gelden uitzonderingen waarvoor geen machtiging is vereist:

• Wanneer er onmiddellijk moet worden binnengetreden in de woning om ernstig en onmiddellijk gevaar voor de veiligheid van personen of goederen te voorkomen of bestrijden

• Wanneer bij de wet aan rechters, rechterlijke colleges, leden van het OM, burgemeesters, gerechtsdeurwaarders of belastingdeurwaarders de bevoegdheid is toegekend om binnen te treden in een woning zonder dat daarvoor de toestemming van de bewoner vereist is

• Binnentreden niet toegestaan in nachtelijke uren

In principe is het niet toegestaan om een woning binnen te treden gedurende de nachtelijke uren, tussen 0.00u en 6.00u. Er geldt hiervoor een uitzondering, namelijk wanneer dit dringend noodzakelijk is en dit ook specifiek is opgenomen in de machtiging dat op deze tijdstippen in de woning kan worden binnengetreden.

• Afwezigheid bewoner

Wanneer er niemand in de woning aanwezig is ten tijde van het binnentreden, mag de politie alleen binnen te treden bij een dringende noodzakelijkheid. Dat het binnentreden in dit geval is toegestaan moet dan ook uitdrukkelijk in de machtiging zijn opgenomen.

• Verslag binnentreden

De politie moet binnen 4 dagen na het binnentreden van de woning verslag doen van de binnentreding en deze verstrekken aan de bewoner. Echter, soms kan de toezending of uitreiking van het verslag aan de bewoner worden uitgesteld. Dit kan namelijk noodzakelijk zijn vanwege het doel waartoe is binnengetreden. De toezending of uitreiking zal dan gebeuren op het moment dat het belang van dit doel dit toelaat.